Rachel Mak: simpel preken mét diepgang
Rachel Mak gaat mee als exegesecoach naar de vijfdaagse trainingsweek van Geloofwaardig Spreken: van 27
(S)preektrainingen voor een kerk met impact
Vink aan wat je wilt lezen, zoals allerlei (s)preektips, tips om te spreken voor álle generaties of lees artikelen, radiopreken of tientallen columns die eerder in het ND verschenen.
Rachel Mak gaat mee als exegesecoach naar de vijfdaagse trainingsweek van Geloofwaardig Spreken: van 27
Ik moet een jaar of tien geweest. Op een avond lag ik stilletjes in bed
Een vriendin van me bespreekt bijna elke dag een Bijbelgedeelte met haar kinderen. Ik was
Ik was achttien en zat op de jeugdvereniging van de Gereformeerde Gemeente. We konden een
Het allereerste handboek voor preeklezers is verschenen bij Buijten&Schipperheijn. Je kunt het hier bestellen. Auteur
1. U zult ChatGPT niet gebruiken als uw enige bron.Uw eigen exegese en overdenking vormen
Mooi dat je het Handboek preeklezers hebt gekocht! Hieronder vind je zoals beloofd allerlei
IIk wil die poster downloaden! God vinden in het alledaagse: een visuele reminder Ik ben
Begin 2025 hebben we via de nieuwsbrief van Geloofwaardig Spreken de Preekwedstrijd voor bevlogen sprekers
Naar aanleiding van de Preekwedstrijd (i.sm. het Nederlands Dagblad, de Theologische Universiteit Utrecht en BEAM)
Jongeren vinden het soms lastig om de preek goed te volgen tijdens een kerkdienst. Er
‘Zijn we nu neergestort?’ Wanhopig keek ik naar mijn vlieginstructeur. Marco lachte. ‘Nou, zo erg
Een cursus ‘Ja, maar’ ‘Ja, en …’ ‘Ik ben de buurvrouw van vier huizen
Een predikant zegt plotseling af. Of er blijven steeds een paar lege plekken in het
Rond deze dagen halen veel mensen de kerststal weer van zolder. Met Jozef en Maria.
Ik sta in de rij bij de kassa. ‘Ben jij Paulien?’ vraagt een vrouw. Dat
Barend (18), mijn neef, heeft bedacht dat zijn tante wel wat workshops over spreken kan
‘Weet je wat ik zo grappig vond net? Ik denk dat jullie het niet hoorden?
Speak life was het thema van de afgelopen EO-Jongerendag. In het Nederlands klinkt het een
Tijdens de zomervakantie komen vrienden van me op bezoek. Ze parkeren achter mijn auto en
‘Zal ik jullie vanmorgen eens wat dingen vertellen over dominee Dick die je nog niet
‘Wil je ook even met de DogSim lopen?’ vraagt de ergotherapeut. Ik doe mijn ogen
Recent verscheen het essay Waarom de wereld een hel nodig heeft van Arnold Huijgen. Een
Ik zit gezellig aan de koffie met de dochter van een vriendin van me. Mijn
‘Goedemiddag, genieten jullie?’ vraag ik aan een groepje ouderen. ‘Zeker! We wisselen de laatste nieuwtjes
Zijn Nike-pet en sokken in badslippers vallen me als eerste op. En zijn ingevallen gezicht,
Wat heb ik nou te bieden dat de ziel van anderen kan voeden? Vanuit mijzelf
‘Maar het is toch gewoon waar wat ik zei?’ zei een leerling in groep 7,
‘Mogen we even binnenkomen?’ vragen we aan een vrouw achter het raam. Ze zwaait de
‘Zeg je als je het te schokkend vindt?’ Ik loop mee met veldwerker Haddy van
‘Kom even naast me zitten. Ik wil iets vertellen wat niet iedereen hoeft te horen
‘Ken je daar dan mensen?’ ‘Ben je niet bang dat het tegenvalt?’ ‘Wat een stoere
Hoe vul ik een workshop van vijf kwartier over hoop voor kinderen in armoede? Vorige
‘Laat je niet bij de S in de kaartenbak stoppen, hè’, zei een vriendin van
Het is een jaar geleden dat ik ben verhuisd. Ik zou bijna de slopende weken
Of ik even de bloemen in een vaas wil zetten voor op de liturgische tafel.
Ik ontmoette pas een bijzonder echtpaar. Hij uit een Hamasfamilie, zij uit een IS-familie. Toen
‘Heb je een beetje zin in het nieuwe seizoen?’ vraag ik tijdens een zomerse fietstocht
De coronatijd bracht nieuwe vragen met zich mee. Misten we de kerk? Waarom zouden we
In de preek mag het echt wel ergens over gaan; twintigers willen namelijk graag nieuwe
‘Is ie lekker?’ vraag ik na de kerkdienst aan een 11-jarige. ‘Jaaa! Dit is mijn
‘Hoe voelen we ons vandaag?’ vraagt Agnieta, een vriendin, terwijl we op de Erasmusbrug lopen.
‘Vorige week kwam mijn schoonfamilie langs … met z’n veertienen.’ Ik vroeg mijn Indiase vriendin
Op een zondagmorgen preek ik in een missionaire setting. Ik vermoed dat voor een heel
Hoeveel preken heb jij in je leven al gehoord? Hoeveel in de Bijbel gelezen? Ik
Daar zit ik dan. Voordat ik het hokje in mag voor de hoortest, stelt de
De laatste jaren zijn er – in ieder geval in mijn beleving – steeds meer
Ik ben in Egypte. Ik luister naar de 35-jarige vrouw tegenover me. Ze was achttien
In de afgelopen tijd zijn er nogal wat christenen overgestapt van een gereformeerde kerk naar
‘Ik heb net koffie gedronken met twee Russen!’ ‘Echt?! Ik háát ze! Niet allemaal natuurlijk,
Gertjan Oosterhuis is zijn hele leven lid van een van de gereformeerde kerken (de GKv).
‘Hoe beleef jij het avondmaal?’ Mark, een van de deelnemers tijdens een training over interactief
Het nieuwe jaar ligt voor je. Een nieuw jaar met nieuwe voornemens en een agenda
Als ik aan mensen vraag, of ze altijd zin in preken hebben krijg ik diverse
Alpha Nederland organiseert in november de week van de gastvrijheid. Alpha Nederland laat kerken zien
‘Dank je wel dat je onze dominee een preektraining gaf’, zei de voorzitter van de
“Soms vraag ik me af: ‘Heb ik het ook voor U goed gedaan Heer? Heb
Vaak maak ik mijn keuzes weloverwogen, vind ik zelf. Ik zet voor- en nadelen op
Sinds kort woon ik dicht bij de kust en dat geeft me de mogelijkheid vaak
‘Ik bel je maar even, want ik vond het zo onaardig om je te mailen
Vlak voordat de gasten komen, doe ik mijn feestjurk aan en spuit wat glitters in
Als je net als ik weleens thee drinkt, ken je die vragen op de labeltjes
Jaren terug sprak een jonge spreker in onze gemeente over jaloezie. Afgunst maakt ons blind
Een paar minuten voor tien kom ik de kerkzaal binnen. Ik vraag een mevrouw of
Tien jaar geleden vroeg ik bij een garagebedrijf of ik een apk mocht meemaken. Ik
Deze preek hield ik voor het radio-programma Groot Nieuws van de Evangelische Omroep (met Tom
Het is zaterdagochtend. Ik heb niet per se veel boodschappen nodig, maar ik vind het
Drie dagen na Jezus’ dood lopen twee van zijn leerlingen van Jeruzalem naar Emmaüs. Het
In mijn studententijd organiseerde ik op saaie winteravonden af en toe een dia-avondje. Onze achterkamer
Stil zitten een vriendin en ik bij elkaar. We bekeken net een preek over Jezus’
Deze preek hield ik voor het radio-programma Vroeg op 5 van de Evangelische Omroep (met
Op de website debijbel.nl kun je de Bijbel lezen in jouw favoriete vertaling, verschillende vertalingen
Van de week vroeg ik voorzichtig aan een vriendin of ze een knuffel wilde. Vanwege
Komend voorjaar verhuis ik naar een nieuwbouwwoning. Dat betekent dat ik een keuken moet uitzoeken.
Het is maandagochtend. We zitten in de werkkamer van Paulien Vervoorn. De dag ervoor heeft
Van rooms-katholieken tot hersteld-hervormden en alles ertussenin: hbo-theoloog Paulien Vervoorn (43), zelf opgegroeid in de
Jaap-Harm de Jong is theoloog, bekend van zijn filmrecensies in het Nederlands Dagblad en spreker
Bas Keijzer (55) is lid van een reformatorische kerk als hij in 2003 een indringende
‘Weet je wat ik weleens zou willen proberen? Winterzwemmen! Ga je mee?’ vraag ik aan
‘Astrid, ik heb een nieuwtje … Ik ga verhuizen!’ Ze kijkt me met grote ogen
We gaan weer richting de Adventstijd, traditioneel de enige tijd waarin protestanten aandacht hebben voor
Tante Mien had nauwelijks familie en kon steeds minder toen ze ouder werd. Dat vonden
Als een van mijn neefjes of nichtjes naar de brugklas gaat, plan ik in de
In de vorige blog las je hoe je je goed voorbereidt op het leiden van
‘Toevallig tijd en zin om vanavond een rondje te lopen?’ app ik Jacoline. Een uur
De online wereld biedt veel kansen. Bijvoorbeeld om als kerkelijke gemeente makkelijker met elkaar in
‘Jullie preek op de laatste dag mag tien minuten duren’, zeg ik tijdens mijn preektrainingen.
‘Ik twijfel of ik me aanmeld voor je training, want ik heb je boek al
Het boek De kracht van rust is een paar maanden gelezen verkozen tot het beste
Pinksteren 2021. Sinds een paar weken kan ik me weer aanmelden voor een fysieke kerkdienst
Deze preek hield ik voor het radio-programma Groot Nieuws van de Evangelische Omroep (met Andries
Karin de Galan, die trainers traint, belt me op. Ze las mijn mailtje met mijn
Ik hoor mezelf regelmatig zeggen dat mijn leven best een beetje saai is op het
In de vorige blog las je zeven geheimen om je interactie tijdens de preek te
Als je mij weleens hebt horen spreken, weet je dat ik 99 van de 100
Pas bekeek ik twintig video-opnames van preken in één week, de Preek Tandoori Week, vernoemd
Arie Speksnijder is opleider van trainers en auteur van het boek De Trainingsachtbaan. We spreken
Sinds een jaar of zeven start ik mijn dag regelmatig met hardlopen. Vaak hetzelfde rondje
In de vorige blog las je zes tips om te preken over geld. Hoe zou
Preken gaan zelden over geld. En dat terwijl we in de Bijbel best vaak lezen
In een vorige blog las je vijf redenen om verhalen te vertellen in je preken.
Ik houd van de Indiase keuken. Van kip tandoori bijvoorbeeld. Als spreker zou je willen
In veel gemeenten wordt de samenkomst geopend en afgesloten door een oudste van dienst. In
Onno Visser ging met me in gesprek over leiding, roeping, bevestiging en mijn passie om
Of ik nog wegga deze zomer. ‘Af en toe een kort tripje, gewoon in Nederland.’, antwoord ik. ‘Weekendje Zeeland of zo. Niks bijzonders.’
Er kwam pas na de dienst iemand naar me toe. Ze zei: ‘Een paar jaar
Daar sta ik dan, op een platform in een klimbos. De eerste onderdelen waren een
‘Wat heb ik genoten van de manier waarop jij je preek presenteert. Ik kan wel
Op bezoek in een klein ziekenhuis in New Delhi, de hoofdstad van India, loop ik
Net als veel andere Nederlanders zat ik afgelopen maanden aan de tv gekluisterd om te
‘Ik wil graag vaker spreken. Hoe pak ik dat aan?’ Deze vraag verschijnt regelmatig in
In de stad staan een man en een vrouw met evangelisatiefoldertjes. ‘Jij bent toch Paulien?’
‘Stel je voor dat je een cadeaubon krijgt van €50 die je mag besteden aan
Ik doe vandaag een dagje sloppenwijk, in India. Ik loop door een labyrint van smalle
‘Het leek wel of de predikant het tegen míj had! Ik wilde bijna opstaan en
In je intro heb je de interesse gewekt. Hopelijk zijn je toehoorders gemotiveerd om de
Ik sprak een keer in een PKN-gemeente tijdens een jong-en-oud-dienst. Ik vond dat ik gekomen
Een paar regenachtige dagen leenden zich goed voor het opknappen van mijn werk- en gesprekskamer,
Herman spreekt voor het eerst in zijn gemeente. ‘Hallo, ik ben vandaag aan de beurt
Als je (s)preekt, wil je natuurlijk graag dat iedereen in het publiek de boodschap begrijpt.
‘Of ik onbegrijpelijke woorden heb gehoord? Nee hoor, je gebruikt makkelijke woorden. Ik snapte alles.’
Ik gaf een training aan vijftig voorgangers in de vervolgde kerk. Met weinig hulpmateriaal bereiden
‘Goede zondag!’ ‘Bedankt voor de woorden.’ ‘Het was een duidelijke preek.’ Als ik heb
Ik liet deze cartoon zien tijdens een training. Er werd gegrinnikt. Sommige deelnemers herkenden zichzelf
Regelmatig neem ik mezelf iets voor wat ik niet waarmaak. Een kaartje sturen aan een
In veel preken ben je ergens zo enthousiast over, dat je bijna vergeet dat er
Achter in het lokaal van groep 8 hing een papier waarop we naam, datum en
Tijdens een training leg ik vaak uit dat je pas aan je kunt preek kunt
Elke zondag zat ik twee keer in de kerk. Op het bord voorin stonden de
Of ik nou iets later ben of er gaat iets anders dan gepland … Als
Martjan volgt een trainingsdag en ontwerpt kort daarna zijn volgende preek volgens de IKEA-structuur. Een
De enorme houten boekenkast van Gert van den Brink (44), ruim 8 jaar dominee van
Language Finding God in the ordinary: a visual reminder You probably recently received a poster
Het is een bijzonder moment waarop je Gods Woord mag laten klinken. Een heilig moment.
Tijdens een huwelijksfeest werd Simonides, een dichter uit de oudheid, door een bode naar buiten
Raj en ik arriveren ruim op tijd. Terwijl mensen binnendruppelen, lees ik de twaalf stappen,
Tijdens trainingsdagen oefenen we vaak de IKEA-structuur aan de hand van een verhaal over een
Arno was militair en politieman, studeerde theologie en spit heel wat uren per week in
Sinds een paar jaar zet ik minstens twee keer per jaar een aantal doelen in
“Ik had het idee dat ik totaal over de hoofden heen aan het spreken was”,
Welke boeken vind ik inspirerend om te lezen? Hierbij een lijstje met boeken die ik
Sara Lindenhols maakte tijdens mijn preek geen áántekeningen, maar tékeningen. Door te tekenen voelt ze
Vrienden nodigden me uit voor een kookworkshop. Met een paar onbekenden sta ik af te
Het valt niet mee om elke week een steengoede preek te houden. Maar misschien ook
Wat betekende de Bijbeltekst voor de hoorder van die tijd? En wat betekent de Bijbeltekst
“Durf als kerk te experimenteren om jongeren meer bij de preek te betrekken,” zegt Nelleke
Preken voor tieners kan extreem uitdagend, maar ook extreem bevredigend zijn. In de jaren dat
Als je spreker bent, is het onvermijdelijk dat je weleens een beroerde preek houdt. Afgelopen zondag
Je kwetsbaarheid laten zien als spreker, dat is niet vanzelfsprekend. Je kunt je er ongemakkelijk
Zes jaar geleden organiseerde ik mijn eerste trainingsdag. Met een verhoogde hartslag bekeek ik na
Gebruik de principes van een TED-talk en je preek wint aan kracht, zegt Sjaak Biewenga.
Op Facebook deelde ik pas een blog met 55 dingen die alleen christenvrouwen horen. Ik
Tijdens preektrainingen en in mijn boek Geloofwaardig spreken raad ik de StudieBijbel Online aan. Je
‘Welkom bij het Faal Festival’, zegt Remko van der Drift tegen de bezoekers van TivoliVredenburg
Ze worden vaak vele honderdduizenden tot miljoenen keren bekeken. Blijkbaar spreken ze ons aan. Waar
Ik kan niet in slaap komen en luister naar de geluiden van de nacht in
Matthijn Buwalda vindt het prachtig verhalen te vertellen. Of het nu om een voorstelling of
Matthijs spreekt al jaren. Toch heeft hij het idee dat mensen zijn preken niet heel
Ruim vijf jaar geleden hield ik mijn eerste trainingsdag. De reacties waren positief. Iemand vertrouwde
‘Welke preek maakte indruk op jou?’ Ik stelde de vraag aan mijn gasten van het
Willem Ouweneel hield 50 jaar geleden zijn eerste preek. Wat heeft hij in die 50
“Sommige Woerdense ondernemers reizen door het hele land. Paulien Vervoorn is spreekster, schrijfster en traint sprekers
‘Wat is het mooiste cadeau dat je ooit kreeg?’ ‘Wat is je droombaan?’ ‘Wat maakt
‘Morgen preek ik over omgaan met ouderen’, vertel ik mijn neefje en nichtje. Terwijl we
Samen met Agnieta, een vriendin, ben ik in New York. We verbazen ons over de
Tot een aantal jaar geleden had ik me nooit aan mindmappen gewaagd. Ik dacht dat
Feedback krijgen wordt al snel gezien als kritiek. En zelf feedback geven vinden we misschien
Regelmatig begeleid ik sprekers bij het maken van hun preek. Tijdens trainingsdagen zoeken, onderzoeken, schrijven,
Een goede voorbereiding van een preek of presentatie kost veel tijd. Als je genoeg tijd
De winter is – zacht uitgedrukt – niet mijn favoriete seizoen. De laatste jaren gun
Als kind zette Jirska Alberts haar poppen en knuffels in een kring en speelde dominee.
Lieve Paulus, Hartelijk bedankt voor al je brieven. Ik lees ze met veel plezier! (Ik
Een appeltaart zonder bodem valt ogenblikkelijk uit elkaar. Zo is het ook met feedback. Als
Lianne tolkt regelmatig in kerken. Ter voorbereiding neemt ze vaak contact op met de spreker. Vanuit
8 november 2016 ging de boeken in als een historische dag. Want nog even en
Ik hoor gelach. Geschater. Gejoel. Hier wil ik bij zijn. Samen met een vriendin fiets
Het is zaterdagavond. Als gastheer, gastvrouw, ouderling of oudste van dienst mag je morgen de
Dingen die ik niet leuk vind, laat ik zo veel mogelijk door een ander doen.
Afgelopen winter ontmoette ik een Indiase engel. ‘Ze geeft bijna licht…’ flitste het door
Als je Geloofwaardig Spreken een beetje kent, weet je dat ik minstens vier redenen zie waarom de kerk
Het klinkt bijna als een getuigenis 😉 .Een paar weken geleden blogde ik over vier
Rond mijn twintigste kende ik IKEA slechts van de catalogus en de reclames langs de
Matthijs is een verhalenverteller, buikspreker en goochelaar die jaarlijks 200 keer optreedt in gezinsdiensten, kinderdiensten,
De cultuur is veranderd en dus zijn mensen veranderd. Veel voorgangers worstelen ermee wat dit
Ik wil meteen dat werkblad downloaden! Soms zingen we in de kerk de mooiste liederen
Geef jij binnenkort ergens je getuigenis voor een groep? Bij je doop, je belijdenis of
Henk Stoorvogel (s)preekt wekelijks een aantal keren. In de VEZ (waar hij een van de voorgangers is),
Jurjen ten Brinke is kerkplanter in Amsterdam-Noord. Hij (s)preekt authentiek, integer, bevindelijk, duidelijk, actueel en
‘Here God, wilt U zorgen dat Paulien goed preekt en dat wij er wat van
Samen met Willem Ouweneel schreef ik Veertigvragentijd en Donkeredagenvragen. Naast auteur van meer dan 150 boeken
Het ND besteedde een hele pagina aan de boeken van Paulien met de nadruk op
Anne-Marie van Briemen was negen jaar missionair jongerenwerker, onder andere bij de HGJB. Toen sprak
Elke 12e van de maand komt een Geloofwaardige Spreker aan het woord om andere sprekers
Nico Zwarts was jaren architect en voorganger. Samen met hem zette ik de overeenkomsten op
Grote griebels! Waarom heb ik in vredesnaam ja gezegd? ‘Of ik iets wilde vertellen voor een