Rachel Mak gaat mee als exegesecoach naar de vijfdaagse trainingsweek van Geloofwaardig Spreken: van 27 t/m 31 juli 2026.
Rachel is afgestudeerd theoloog, woont in Utrecht en vult op het moment haar dagen voornamelijk met het doceren van Nederlands op een middelbare school en met het schoonmaken bij ouderen. Ze geniet van wat ze aan het doen is, maar uiteindelijk hoopt ze fulltime aan de slag te kunnen in de kerk! Met enige regelmaat preekt ze in verschillende kerken, van NGK of PKN tot Baptistisch of evangelisch, dus ze buigt zich ook regelmatig over Bijbelteksten, bronteksten (in het Hebreeuws of Grieks) en Bijbelcommentaren.
Waar let jij op als je naar een preek luistert?
Als ik naar een preek luister, let ik (verrassing!) voornamelijk op de exegese. Heeft de spreker gekeken naar de context waarin het Bijbelgedeelte staat? Als er een los vers in een preek wordt gebruikt, zie je mij vaak meteen door de Bijbel bladeren. Wat staat er om dat ene vers heen? Wist je namelijk dat er in de Bijbel staat dat God niet bestaat? Misschien schrik je je nu helemaal wild, maar gelukkig staat er iets heel anders als je het hele vers leest: “De dwaas zegt in zijn hart: Er is geen God. Zij handelen verderfelijk, zij bedrijven gruwelijk onrecht; er is niemand die goeddoet.” Een grappig voorbeeld natuurlijk, maar zo zie je maar: context matters.
Je bent goed in exegese. Wat vind jij daar zo mooi of spannend aan?
Ik vind het mooie aan exegese dat je, door dieper een Bijbelgedeelte in te duiken, de schatten van de Bijbel gaat ontdekken! Door een Bijbeltekst vaker aandachtig te lezen gaan me details opvallen waar ik eerder overheen had gelezen. Daarnaast leer je steeds meer over de wereld van de Bijbel, van de cultuur, van de praktische betekenis die de Bijbelse verhalen voor de eerste lezers (of eigenlijk hoorders) had, en van de situatie waarin zich een bepaald verhaal afspeelde. De Bijbel gaat daardoor voor mij nog meer leven! Je ontdekt vaak zoveel over een Bijbelgedeelte dat het echt niet allemaal in één preek past! Maar de schatten die niet in je preek passen, die bewaar je in je theologische schatkamer. Zoals (s)prekers vaak onder elkaar zeggen: de eerste zegen is voor jezelf.
Je bent niet alleen theoloog, maar ook pianodocent. Zie je overeenkomsten tussen pianoles geven en mensen helpen om een Bijbeltekst beter te begrijpen?
Jazeker! In beiden gevallen gebruik ik verschillende voorbeelden voor verschillend publiek. Een jonge tiener en een veertiger hebben vaak andere voorbeelden nodig die ze helpen om hun speeltechniek of de Bijbeltekst beter onder de knie te krijgen. Een nog treffendere overeenkomst is misschien nog wel hoe mijn pianoleerlingen een muziekstuk op gevoel gaan spelen wanneer ze het kennen en zo soms de details over het hoofd zien. Op dezelfde manier merk ik dat als ik een Bijbelverhaal ken, dat het dan makkelijk is om over de details heen te lezen of je te laten verrassen door wat er eigenlijk staat. Daarom vind ik het stiekem leuk om juist ook over bekende Bijbelverhalen te preken!
Wat hoop je dat deelnemers van de vijfdaagse trainingsweek meenemen naar huis?
Ik hoop dat de deelnemers meenemen hoe ze een Bijbelgedeelte simpel uit kunnen leggen, maar met veel diepgang. Dat klinkt misschien een beetje tegenstrijdig, maar als je iets begrijpelijk, in simpele taal, uit kunt leggen, dan betekent dat dat je het zelf goed hebt begrepen. En het belangrijkste ingrediënt nemen de deelnemers al mee naar de Summerschool: hun eigen ervaringen in het leven, met de Bijbel en met God. Als je die kunt verbinden aan het Bijbelgedeelte dat je uitlegt, dan gaat het verhaal leven voor je luisteraars!
Er gaan ook deze keer weer twee jongeren (16 t/m 21 jaar) mee. Hoe oud was jij zelf toen je voor het eerst preekte? Wat doe je nog steeds hetzelfde en wat doe je inmiddels anders en waarom?
Het is maar net hoe je het bekijkt. Op mijn zestiende stond ik voor een aula met VWO-3’ers om een dagopening te doen waarbij ik iets vertelde over de gelijkenis van de talenten. Vier jaar later, toen ik 20 was, gaf ik mijn eerste echte preek over worstelen met God. Ik denk dat ik mijn exegese nog steeds redelijk hetzelfde aanpak. Dat had ik al geleerd bij mijn theologie-opleiding. Wat ik toen nog niet had geleerd, was het maken van een preekstructuur. En dat maakt een wereld van verschil! Het maakt niet alleen de boodschap duidelijker, maar het zorgt er ook voor dat ik meer in contact kan staan met mijn publiek. Ik preek namelijk al vanaf mijn eerste preek ongeveer uit mijn hoofd en met een duidelijke preekstructuur is dat een stuk makkelijker… Ik preek nog steeds weleens over worstelen met God. Het is dezelfde boodschap, maar toch een wereld van verschil!
